Versterking Stadhuistoren Bolsward

Toren Stadhuis Bolsward - CultuurHistorisch Centrum ‘de Tiid’ in Bolsward

De restauratie en renovatie van de toren op het Stadhuis in Bolsward is in volle gang. Het is een project met een bijzondere historie en vele spannende constructieve uitdagingen.

Het stadhuis van Bolsward werd gebouwd in 1614/1615 en werd in 1617 in gebruik genomen. Tijdens de bouw -maar ná het plaatsen van de kapconstructie op het middendeel- is de stadhuistoren gebouwd. Het was de top van de molenbouwers en scheepsbouwers die daar destijds (toen men nog sprak over Friese houtvoeten als lengtemaat) aan het werk was. De bouwers wilden met schaarse middelen een zo groot en hoog mogelijke toren overeindhouden. Er zijn extra eiken balken geplaatst, en een zwaar houten kruis, die de belastingen naar de muren moest brengen.

In 1730 werd een houten kolom (forse houten standvink ondersteund door een houten kolom in de Vierschaar) in het midden geplaatst. Deze kolom werd in 1893 voorzien van een nieuwe fundering.  Eigenlijk zijn we nu dus bezig met de vierde grote restauratie van de stadhuistoren.

De Bonte Knaagkever deed haar intrede. Tussen 1980 en 2000 vond er zodoende veelvuldig bestrijding van de Bonte Knaagkever plaats.  De toren vertoonde doorzak- en overspanningsproblemen, er kwamen scheuren in de gevels en er ontstond een onveilige situatie. Nieuw onderzoek toonde aan dat het het hout in slechte staat was en aangevreten door de Bonte Knaagkever. De Bonte Knaagkever bleek de grootste veroorzaker van het doorzak- en overspanningsprobleem en de daarmee ontstane onveilige situatie.

Voor de burgemeester stond veiligheid voorop en moest er met deze nieuwe kennis snel gehandeld worden. Er is een tijdelijke onderstempeling geplaatst en de bovenste drie delen van de torenzijn er afgetakeld, om belasting en winddruk te verminderen; als beheersmaatregel. Na het verwijderen van de top kon het hele proces gestart worden om dit Rijksmonument in ere te herstellen. 

abtw stadhuis bolsward nos 28 09 2019 

Vanwege de monumentale status en vanwege de veiligheid (belasting en conditie van o.a metselwerk en eikenhouten balken) is er gekozen voor een mix van traditionele en moderne technieken en materialen. Een aantal balken en kolommen bleken nog goed genoeg om te behouden. Was de conditie slechter geweest dan hadden we een enorme stalen constructie binnen in de toren, door de bestaande constructie heen moeten vlechten. Dat bleek niet nodig. De houten vloer waar de toren op rustte werd vervangen door een stalen verdieping. Dit zorgt direct voor een enorme versterking. Het staal is een paar weken terug allemaal naar binnen gewerkt, de vijzeltjes staan en de staalconstructie doet inmiddels haar werk.

Omdat de grond vrij slap is, moet het middensteunpunt op palen staan. Doordat de rest van het stadhuis op een hogere grondlaag staat is de vraag of dit op termijn geen verschilzettingen oplevert. Daarom is besloten boven elke paalfundering een voorziening te maken die na te stellen is. Een vrij bijzondere fundering. Er is gekozen voor 10 kleine inwendig geheide stalen buispalen onder een grote poer. Om de trillingen in het gebouw en toren, en zo de kans op schade, te verkleinen. Bovendien is voorboren zo dichtbij een fundering op staal niet mogelijk.

Al met al een heel bijzonder project met grote historische waarde, en een mooie constructieve versterkingsoplossing.

tekening spin tekening

Ook benieuwd naar het vervolg en de oplevering? 
Mis geen enkele update meer!

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief  

Betrokkenpartijen

Projectmanagement: ABC NOVA / Simon de Jong 

Gemeente Súdwest-Fryslân: Sietse la Roi / Siepie Wijbenga

Aannemer: Jurriëns, Friso / Gerben Kuperus en Douwe Offringa / Michael van der Weg
Adema Architecten / Siebe van Seijen 
Restaurateur: Hugo Landman

Blijf op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen en belangrijke gebeurtenissen

Contactgegevens


abtWassenaar
Inventief met techniek

Telefoon: +31 (0)50 534 7345
E-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Website: www.abtwassenaar.nl

Rummerinkhof 6
9751 SL Haren

Social


  • Lorem ipsum dolor sit amet.
  • Lorem ipsum dolor sit amet.
  • Lorem ipsum dolor sit amet.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat.